Definitie van deepfake

Een deepfake is beeld-, video- of geluidsmateriaal dat met behulp van kunstmatige intelligentie is gemanipuleerd of volledig gegenereerd, zodat iemand overtuigend iets lijkt te zeggen of te doen wat in werkelijkheid nooit is gebeurd. De term is een samentrekking van deep learning (een vorm van AI) en fake (nep). Deepfakes worden steeds realistischer en zijn met het blote oog vaak moeilijk van echt te onderscheiden.

Wat is een deepfake precies?

De definitie van een deepfake is: synthetisch mediamateriaal waarbij met AI het gezicht, de stem of de handelingen van een persoon zo worden nagebootst of vervangen dat een geloofwaardige maar valse weergave ontstaat. De techniek berust op kunstmatige neurale netwerken die zijn getraind op grote hoeveelheden beeld- of geluidsmateriaal van een persoon.

Hoe werkt een deepfake?

Een deepfake wordt gemaakt door een AI-model te trainen op veel beelden of geluidsopnames van iemand. Het model leert de kenmerken van dat gezicht of die stem, en kan die vervolgens toepassen op nieuw materiaal — bijvoorbeeld het gezicht van persoon A op het lichaam van persoon B plaatsen, of een stem laten uitspreken wat nooit is gezegd. Naarmate de technologie verbetert, wordt steeds minder bronmateriaal nodig voor een overtuigend resultaat.

Waarvoor worden deepfakes gebruikt?

Deepfakes kennen zowel onschuldige als schadelijke toepassingen. Positief zijn bijvoorbeeld nasynchronisatie van films, satire en special effects. Schadelijk zijn desinformatie, nepnieuws, oplichting (waarbij een stem van een bekende wordt nagebootst) en het maken van beeldmateriaal zonder toestemming van de betrokkene. Vanwege deze risico’s staat de regulering van deepfaketechnologie hoog op de maatschappelijke agenda.

Veelgestelde vragen

Waar komt het woord deepfake vandaan?

Deepfake is een samentrekking van deep learning, de AI-techniek die eraan ten grondslag ligt, en fake (nep). Het verwijst naar met AI gemaakt nepmateriaal.

Hoe herken je een deepfake?

Deepfakes zijn steeds moeilijker te herkennen, maar mogelijke aanwijzingen zijn onnatuurlijke oogbewegingen, vreemde overgangen bij het gezicht, afwijkende belichting of een stem die net niet natuurlijk klinkt. Zekerheid geeft alleen technische detectie.