Definitie van mantra

De oorsprong van het woord mantra is niet helemaal zeker, maar veel mensen achten het aannemelijk dat het is opgebouwd uit twee Sanskrietwoorden: manas (geest) en tra (bevrijding of beheersing). Een mantra kan een gedicht, woord, lettergreep of uitspraak zijn. Het bekendst is de mantra als een woord dat je bij meditatie herhaaldelijk uitspreekt of in gedachten herhaalt.

Wat is een mantra precies?

De definitie van een mantra is: een woord, klank, lettergreep of zin die herhaaldelijk wordt uitgesproken of in gedachten herhaald, vaak bij meditatie of gebed, om de geest te richten en tot rust te brengen. De herhaling staat daarbij centraal.

Hoe wordt een mantra gebruikt?

Bij meditatie wordt een bestaand of zelfgekozen woord als persoonlijke mantra gebruikt en meerdere malen herhaald — stil vanbinnen of hardop voor zichzelf. Het reciteren kan samengaan met bewegingen of met ademhalingstechnieken. De herhaling helpt om de aandacht te richten en gedachten tot rust te brengen.

Mantra’s en religie

De klank “Om” (of “Ohm”) komt in meerdere religieuze stromingen voor als een allesomvattende klank, vergelijkbaar met hoe naar het hogere wordt verwezen als het begin en het einde. Om geldt als een klassiek voorbeeld van een mantra, waarbij de kracht van de uitgesproken klank centraal staat. Toch zijn mantra’s niet overal hetzelfde: het hindoeïsme kent vaste mantra’s die sterk samenhangen met tradities, terwijl in de moderne meditatie de gekozen klank juist volledig los kan staan van enige religieuze betekenis.

Veelgestelde vragen

Waar komt het woord mantra vandaan?

Het woord mantra komt vermoedelijk uit het Sanskriet, als combinatie van manas (geest) en tra (bevrijding of beheersing). Samen verwijst het naar het richten en tot rust brengen van de geest.

Moet een mantra een religieuze betekenis hebben?

Nee. In religieuze tradities, zoals het hindoeïsme, hebben mantra’s vaak een vaste, betekenisvolle vorm. In de moderne meditatie kan een mantra echter elk woord of elke klank zijn, zonder religieuze of inhoudelijke betekenis; het gaat dan vooral om de herhaling.