Definitie van microbioom

Het microbioom is het geheel van alle micro-organismen — voornamelijk bacteriën, maar ook virussen, schimmels en andere microben — die in en op het menselijk lichaam leven. Het grootste deel bevindt zich in de darmen. Deze micro-organismen vervullen samen belangrijke functies, onder meer bij de spijsvertering, het immuunsysteem en de aanmaak van bepaalde vitamines.

Wat is het microbioom precies?

De definitie van het microbioom is: de complete gemeenschap van micro-organismen die een bepaald leefgebied bewonen, samen met hun genetisch materiaal — bij de mens vooral de microben in het darmkanaal. Het menselijk lichaam herbergt biljoenen van deze micro-organismen, met een gezamenlijk gewicht van naar schatting één tot twee kilo.

Waar bevindt het microbioom zich?

Hoewel het darmmicrobioom het bekendst en het grootst is, leven er ook microbiomen op de huid, in de mond, in de neus en op andere plekken. Elk gebied heeft zijn eigen samenstelling van micro-organismen, aangepast aan de omstandigheden daar.

Wat doet het microbioom?

Het microbioom vervult meerdere functies:

• Spijsvertering: darmbacteriën helpen bij het afbreken van voedingsstoffen die het lichaam zelf niet kan verteren, zoals bepaalde vezels.
• Immuunsysteem: het microbioom traint en ondersteunt de afweer en helpt schadelijke indringers te weren.
• Aanmaak van stoffen: bepaalde bacteriën produceren vitamines en andere nuttige stoffen.
• Bescherming: een gezonde microbengemeenschap houdt schadelijke micro-organismen in toom.

Een gezond microbioom

De samenstelling van het microbioom verschilt per persoon en wordt beïnvloed door voeding, leefstijl, medicijngebruik (zoals antibiotica) en omgeving. Een gevarieerd, vezelrijk voedingspatroon wordt in verband gebracht met een diverser microbioom. Onderzoek naar het microbioom is nog volop in ontwikkeling; bij gezondheidsklachten is een arts of diëtist de aangewezen persoon voor advies.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen microbioom en microbiota?

Microbiota verwijst naar de micro-organismen zelf, terwijl microbioom doorgaans slaat op die micro-organismen én hun gezamenlijke genetisch materiaal. In het dagelijks gebruik worden de termen vaak door elkaar gebruikt.

Waar zit het grootste deel van het microbioom?

Het grootste deel van het menselijk microbioom bevindt zich in de darmen, vooral in de dikke darm. Daar leeft het merendeel van de bacteriën die bij de spijsvertering betrokken zijn.