Definitie van narcist

Een narcist is iemand die gekenmerkt wordt door een sterk opgeblazen gevoel van eigenwaarde, een grote behoefte aan bewondering en een beperkt vermogen om zich in anderen in te leven. De term komt uit de psychologie en het dagelijks taalgebruik, en verwijst naar een patroon van zelfgerichtheid dat de omgang met anderen beïnvloedt. In de volksmond wordt iemand die veel met zichzelf bezig is al snel een narcist genoemd, maar in strikte zin gaat het om een herkenbaar gedragspatroon.

Wat is een narcist precies?

De definitie van een narcist is: een persoon die een overdreven positief zelfbeeld combineert met een sterke behoefte aan aandacht en waardering, en die moeite heeft met empathie voor anderen. De naam gaat terug op Narcissus uit de Griekse mythologie, die verliefd werd op zijn eigen spiegelbeeld in het water.

Kenmerken van narcistisch gedrag

Veelgenoemde kenmerken zijn:

• Een sterk gevoel van eigen belangrijkheid en uniciteit.
• Een voortdurende behoefte aan bewondering en bevestiging.
• Weinig oog voor de gevoelens en behoeften van anderen.
• Gevoeligheid voor kritiek, ondanks een uiterlijk zelfverzekerde houding.

Narcisme als eigenschap en als stoornis

Een zekere mate van narcisme komt bij iedereen voor en is niet per se ongezond; een gezonde eigenwaarde helpt mensen vooruit. Het wordt problematisch wanneer het gedrag structureel ten koste gaat van anderen. In de klinische psychologie bestaat de narcistische persoonlijkheidsstoornis, een diagnose die alleen door een deskundige gesteld kan worden. Iemand “een narcist” noemen in het dagelijks leven is dus iets anders dan een officiële diagnose.

Veelgestelde vragen

Is een narcist hetzelfde als iemand met veel zelfvertrouwen?

Nee. Gezond zelfvertrouwen gaat samen met oog voor anderen, terwijl narcisme wordt gekenmerkt door zelfgerichtheid ten koste van empathie. Achter de zelfverzekerde buitenkant van een narcist schuilt vaak juist gevoeligheid voor kritiek.

Kan iemand een beetje narcistisch zijn?

Ja. Narcisme is een eigenschap die in gradaties voorkomt. Een lichte mate ervan is normaal; pas wanneer het gedrag structureel anderen schaadt, spreekt men van een mogelijke stoornis, die alleen een professional kan vaststellen.