Definitie van relais

Een relais is een elektrisch bediende schakelaar waarmee een kleine stuurstroom een grotere of gescheiden stroomkring in- of uitschakelt. Het relais maakt het mogelijk om met een zwak signaal — bijvoorbeeld van een sensor of een regelaar — een veel krachtigere of andersoortige stroom te bedienen, terwijl de twee kringen elektrisch van elkaar gescheiden blijven.

Wat is een relais precies?

De definitie van een relais is: een component die een stroomkring opent of sluit onder invloed van een elektrisch stuursignaal in een aparte kring. In de klassieke uitvoering gebeurt dat met een elektromagneet: het stuursignaal magnetiseert een spoel, die een beweegbaar contact aantrekt en zo de geschakelde kring sluit of verbreekt.

Hoe werkt een relais?

Een elektromechanisch relais bestaat uit een spoel, een anker en een of meer schakelcontacten. Wanneer er stroom door de spoel loopt, ontstaat een magnetisch veld dat het anker aantrekt. Dat anker verplaatst de contacten, waardoor de geschakelde stroomkring wordt gesloten (of geopend). Zodra de spoelstroom wegvalt, brengt een veer het contact terug in de ruststand.

Waarvoor wordt een relais gebruikt?

Relais worden gebruikt overal waar een klein signaal een grotere last moet schakelen of waar galvanische scheiding nodig is. Voorbeelden zijn de bediening van verlichting en motoren, beveiligingsschakelingen, en de talloze schakelfuncties in auto’s, wasmachines en industriële besturingen. Ook worden ze gebruikt om met laagspanning veilig netspanning te schakelen.

Elektromechanisch relais versus solid-state relais

Er zijn twee hoofdtypen. Een elektromechanisch relais schakelt met een fysiek bewegend contact en een spoel; het is robuust en goedkoop maar slijt en schakelt relatief traag. Een solid-state relais (SSR) schakelt elektronisch met halfgeleiders, zonder bewegende delen; het is sneller, stiller en slijtvaster, maar duurder en gevoeliger voor warmte.

Veelgestelde vragen

Waarvoor dient een relais in een auto?

In een auto schakelt een relais grote verbruikers zoals koplampen, de startmotor of de brandstofpomp met een klein stuursignaal van een schakelaar of computer, zodat de dunne bedrading en schakelaars niet de volle stroom hoeven te voeren.

Wat is het verschil tussen een relais en een schakelaar?

Een gewone schakelaar bedien je handmatig, terwijl een relais elektrisch wordt bediend door een stuursignaal. Een relais maakt automatische en op afstand bediende schakeling mogelijk.