Definitie van graaiflatie

Graaiflatie is de prijsstijging die ontstaat doordat bedrijven hun prijzen méér verhogen dan hun kosten stijgen, om zo hun winstmarge te vergroten. De term is een samentrekking van “graaien” en “inflatie” en werd in 2023 verkozen tot Van Dale Woord van het Jaar in Nederland en België. Het woord drukt de kritiek uit dat sommige bedrijven de algemene inflatie als dekmantel gebruiken om extra winst te maken.

Wat is graaiflatie precies?

De definitie van graaiflatie is: inflatie die niet wordt veroorzaakt door gestegen productie- of inkoopkosten, maar door bedrijven die hun prijzen verhogen om hun winst te vergroten. In het Engels heet dit greedflation, een samentrekking van greed (hebzucht) en inflation.

Hoe ontstaat graaiflatie?

In een periode van hoge inflatie zijn consumenten prijsstijgingen gewend en verwachten ze die ook. Sommige bedrijven maken van die situatie gebruik door hun prijzen sterker te verhogen dan strikt nodig is om hun eigen kostenstijging te dekken. Omdat iedereen tegelijk de prijzen verhoogt, valt het de consument minder op en blijft de vraag toch bestaan. Het verschil tussen de kostenstijging en de prijsstijging komt als extra winst bij het bedrijf terecht.

Waarom is graaiflatie omstreden?

Graaiflatie is een beladen begrip omdat het een moreel oordeel bevat: het suggereert dat bedrijven bewust misbruik maken van een crisissituatie ten koste van consumenten. Economen zijn verdeeld over hoe groot het aandeel van graaiflatie in de totale inflatie werkelijk is. Voorstanders van de term wijzen op recordwinsten van bedrijven in inflatieperiodes; critici stellen dat hogere marges ook andere oorzaken kunnen hebben.

Veelgestelde vragen

Waar komt het woord graaiflatie vandaan?

Graaiflatie is een samentrekking van “graaien” en “inflatie”. Het werd in 2023 gekozen tot Van Dale Woord van het Jaar en beschrijft prijsstijgingen die bedoeld zijn om extra winst te maken.

Is graaiflatie hetzelfde als gewone inflatie?

Nee. Gewone inflatie is een algehele stijging van het prijspeil, terwijl graaiflatie specifiek slaat op prijsstijgingen die verder gaan dan de kostenstijging, met als doel de winstmarge te vergroten.